Het is zover: de transparantieverplichtingen onder Artikel 50 van de EU Artificial Intelligence Act (AI Act) zijn per 2 augustus 2026 van kracht geworden. Dit betekent dat organisaties die bepaalde AI-systemen aanbieden of gebruiken, nu expliciet moeten zijn over wanneer mensen met AI interacteren en wanneer content door AI is gegenereerd. Deze ontwikkeling is cruciaal voor non-profits en de publieke sector.
De nieuwe regels vereisen onder meer dat:
- Gebruikers expliciet worden geïnformeerd wanneer ze rechtstreeks met een AI-systeem communiceren (denk aan chatbots).
- Machineleesbare markeringen worden toegevoegd aan AI-gegenereerde of gemanipuleerde content (audio, beeld, video, tekst), zodat deze detecteerbaar is.
- Organisaties bekendmaken wanneer emotieherkenning, biometrische categorisatie of deepfakes worden ingezet.
- Tekstpublicaties over zaken van publiek belang die door AI zijn gegenereerd, worden voorzien van een label, tenzij er een grondige menselijke redactionele controle heeft plaatsgevonden.
De Europese Commissie heeft op 20 juli 2026 richtlijnen aangenomen om de naleving van deze verplichtingen te verduidelijken. Niet-naleving kan leiden tot aanzienlijke boetes.
Waarom dit ertoe doet voor jou
Voor non-profits en organisaties in de publieke sector is vertrouwen de meest waardevolle valuta. Burgers, donateurs en subsidieverstrekkers moeten erop kunnen vertrouwen dat de informatie die je deelt authentiek en betrouwbaar is. De AI Act speelt hier direct op in door een duidelijker onderscheid te maken tussen menselijke en AI-interacties en content.
In een landschap waar AI Overviews en andere AI-agents steeds vaker antwoorden synthetiseren uit diverse bronnen, is het cruciaal dat jouw organisatie wordt erkend als een geloofwaardige en transparante informatiebron. Als AI-systemen content van non-profits of overheidsinstanties citeren, zal de aanwezigheid van duidelijke AI-markeringen of juist de afwezigheid daarvan bij menselijke content, bijdragen aan de geloofwaardigheid. Het toont aan dat jouw organisatie verantwoordelijk omgaat met nieuwe technologieën en de publieke belangen dient. Dit versterkt niet alleen het vertrouwen in je eigen kanalen, maar ook de kans dat AI-agents jouw content als betrouwbaar aanmerken.
Wat betekent dit voor jou?
Begin met het in kaart brengen van hoe AI binnen jouw organisatie wordt gebruikt, met name in externe communicatie, contentcreatie en interactie met het publiek.
- Audit je AI-gebruik: Inventariseer alle AI-toepassingen die je gebruikt voor externe communicatie, van chatbots tot het genereren van teksten of afbeeldingen.
- Stel beleid op: Ontwikkel interne richtlijnen voor het transparant omgaan met AI-gegenereerde content en AI-interacties. Wie is verantwoordelijk voor de controle? Hoe waarborg je menselijke supervisie?
- Wees proactief met disclosure: Informeer gebruikers duidelijk wanneer ze met een AI-systeem interacteren. Denk na over hoe je AI-gegenereerde content van een herkenbare markering kunt voorzien, zelfs als dit verder gaat dan de minimale wettelijke eisen (voor zover van toepassing op jouw organisatie).
- Focus op verifieerbare feiten: Zorg ervoor dat alle informatie die je deelt, of deze nu door mensen of met behulp van AI tot stand is gekomen, altijd factueel, accuraat en verifieerbaar is. Dit is de basis voor AI-vindbaarheid en vertrouwen.
Door nu al bewust om te gaan met de transparantie-eisen van AI, bouw je aan een toekomstbestendige vindbaarheid en versterk je het vertrouwen van je doelgroepen, in lijn met een wereld die steeds meer door AI wordt geïnformeerd.
